ترکیب غنی از تاثیرات بیرونی و نوآوری درونی

مقدمه

ژاپنجمعیتی بیش از ۱۲۰ میلیون نفر دارد و از نظر زبانی ملتی است تقریبا به طور کامل همگن که بیش از ۹۹ درصد جمعیت  آن  به یک زبان واحد سخن میگویند این بدان معناست که زبان ژاپنی جایگاه شیشمین زبان بابیشترین سخن گویان در جهان به خود اختصاص داده است با این وجود تقریبا در هیچ نقطه ایی خارج از ژاپن به این زبان سخن گفته نمیشود .

در خصوص منشا زبان ژاپنی نظریه های یسیاری وجود دارد برخی پژوهشگران معتقدند زبان ژاپنی از نظر نحوی زبان های آلتایی  مانند ترکی و مغولی نزدیک است شباهت ساختار زبان ژاپنی و زبان کره ایی نیز به طور گسترده ایی مورد اذعان می باشد.

شواهدی وجود دارد که زبان ژاپنی از نظر ساخت واژه و واژگان در دوران ماقبل تاریخ تحت تاثیر زبان های مالایی پرنزیایی جنوب ژاپن قرار گرفته است.

نظام نوشتاری ژاپنی از چینی آمده است اما زبان های چینی و زاپنی کاملا با هم متفاوت اند پس از آنکه در قرن ۵ یا ۴ میلادی خط چینی برای نوشتن زبان ژاپنی به کار گرفته شد دو خط آوانی نگار به نام های هیراگانا و کاتاکانا که از تعقیب علامت چینی به وجود آمده بودند نیز در کنار خط چینی نیز مورد استفاده قرار گرفتند هنوز در ژاپن به شمار زیادی از گویش ها ی محلی سخن گفته میشود با آنکه زبان استاندارد ژاپنی بر پایه گویش تو کیو به تدریج از طریق وسایل ارتباط جمعی مانند رادیو  تلویزیون و سیما در سراسر کشور گسترش یافته به ویژه گویش های مردم کیوتو و اساکا هنوز زنده و فعالند و اعتبار خود را حفظ کرده اند.

نظام آوایی

کسانی که به زبان اسپانیایی سخن میگویند مصوت های کوتاه ژاپنی   a,I,u,e,را به مصوت های زبانی خود بسیار شبیه مییابند .

مصوت های بلند  o aa,ii,ee,ei,oo,uu  دو برابر کردن طول مصوت های کوتاه ایجاد میشود هر چند این غالبا مانند دو مصوت جداگانه تلفظ میشود تمایزی میان مصوت هایی بلند و کوتاه نفش تعیین کننده دارد .چون معنای واژه ها را عوض می کند صامت های زبان ژاپنی عبارتند از  k,s,sh,t,ch,ts,n,h,f,m,y,r,w,g,j,z,d,b,p  صامت سایچی shدر کلمه shootدر انگلیسی و صامت های انسدادی سایشی  ch,ts,j  مانند معادل این صامت ها در کلمات انگلیسی  charge,gutsy,jerk صامت ساده در نظر گرفته میشود صدای gمانند صامت ابتدایی کلمه gameتلفظ میشود نه مثل gدر کلمه geneیک تفاوت مهم میان زبان انگلیسی در ژاپنی در آن است که زبان ژاپنی فاقد تکیه می باشد یعنی به تمام هجا ها تکیه یکسانی داده میشود همچنین با آنکه گاهی هجاهای انگلیسی بلند میشوند در ژاپنی زنجیره هجا ها با نظم یک مترو نیم تلفظ میشود در ژاپنی مانند انگلیسی نظام ارتفاع بلند و کوتاه وجود دارد .

دستور زبان

در مورد ساختار پایه زبان زاپنی میتوان گفت که در زبان ژاپنی الگوی فاعل و مفعول و فعل به کار میرود Taro ga ringo o tabetaبه طور تحتو لفظی یعنی تارو سیب خورد ژاپنی ها غالبا وقتی احساس می کنند سباح عبارت معنی را مشخص می کند یعنی وقتی گوینده یا نویسنده مطمئن است که مخاطب اطلاعات معینی در مورد وضعیت مورد بحث دارد فاعل یا مفعول یا حتی هر دو را حذف می کند در چنین مواردی که در بالا آورده شد ممکن است بشود  ringo o tabeta سیب خورد یا حتی فقط tabetaخورد.

در ژاپنی و برخلاف انگلیسی ترتیب کلمات نشان دهنده نقش دستوری اسم ها در جمله نیست برخلاف برخی زبان ها دیگر در زبان ژاپنی اسم بسته به نقش دستوری آن در جمله ثیت نمیشود به جای آن ادات که به دنبال اسم می آیند نقش دستوری را مشخص می کنند مهمترین این ادات o,wa,ga,ni,noمی باشند ادات waاهمیت خاصی دارد چون موضوع یا مضمون جمله را مشخص می کند در صرف افعال ژاپنی نشانه برای شخص یا شماروجود ندارد در زبان امروزی تمام افعال در شکل لغت نامه ایی خود به مصوت یو  ختم میشود.

بنابراین در انگلیسی گفته میشود:

فعلtaberuبه معنی خوردن  است اما این کلمه در واقع زمان حال فعل است و به معنی مبخورد یا خواهد خورد می باشد.

برخی دیگر از شکل های صرفی عبارتند:

از tabenai نمی خورد یا نخواهد خورد

tabeyoبیاید بخوریم یا اجازه دارد بخورد

tabetiمیخواهد بخورد

taberebaخورد .تاربه با اگر کسی بخورد

taberoبخور

 ژاپنی مکتوب

با آنکه چینی ها از نشانه ها و اندیشه نگار های خط خود برای نوشتن همه این کلمات استفاده می کنند ژاپنی ها دو نوع خط  آوا نگار به نام کانا برای استفاده در ترکیب با علامت هایی چینی ابداع کردند . گاهی اوقات در زبان مکتوب مثلا برای نوشتن نام های اختصاری مانندIBM  شناختن سریال محصولات حتی کلمه های خارجی حروف لاتین به کار می رود به این ترتیب ۴ نوع خط مختلف براینوشتن زبان ژاپنی امروزی لازم است نشانه های چینی در زبان  ژاپنی به آنها کاندری می گویند در واقع نشانه های اندیشه نگار هستند .

هر کدام از آنها نماد یک چیز یا یک مفهوم است وداشتن بیش از یک معادل صدایی برای هر کانجی عادی است در ژاپن از کانجی ها برای نوشتن کلمات که منشا آنها چینی است و نیز برای نگارش کلمات بومیژاپنی استفاده میشود ۲ نوع خط هجایی کانا وجود دارد یکی از آن دوهیراگانا نامیده میشود و در عهد قدیم عمدتا زنان از استفاده می کردند هیراگانا ۴۸ حرف دارد و برای نوشتن کلمات یومیژاپنی ادات و شناسه فعل یه کار می رود .

هیراگانااغلب برای نگارش آن دسته  از وام واژه های چینی استفاده میشود که نمیتوان انها را با پانجی هایی نوشت که رسما برای استفاده عمومی تایید شده خط دیگر کانا که کاتا کانا نامیده میشود نیز ۴۸ حرف  دارد این خط عمدتا برای نوشتن وام واژه هایی که از زبان های دیگر به غیر از چینی اخذ شده اند به ترتیب در کلمات برای نام اواها برای نوشتن نام علمی گیاهان و جانوران به کار می رود نوشتن هر گونه کانا از نوشتن شکل کامل صورت های اصلی چینی که از آنها بر گرفته شده اند ساده تر است با آنکه واژه نامه های مفصل ژاپنی تا ۵۰هزار کانجی را در بر میگیرند تعداد کانجی های که امروزه مورد استفاده قرار میگیرند بسیار کمتر است در سال ۱۹۴۶  وزارت آموزش و پرورش ۱۸۵۰کانجی را برای استفاده عمومی و رسمی معین کرد از این  تعداد۹۹۶کانجی در مدارس ابتدایی و دوره راهنمایی آموزش داده میشود .

در سال ۱۹۸۱ فهرستی مشابه اما کمی گسترده تر که شامل ۱۹۴۵کانجی میشد یه جای  فهرست قبلی ارائه شد البته در مورد مطالب چاپی به غیر از روزنامه ها محدودیتی وجود ندارد که تنها ار کانجی های این فهرست استفاده شود .

بسیاری از خوانند گان نسبت آنچه که در برنامه درسی استاندارد مدارس عمومی آموختن معنای تعداد قابل توجهی از کانجی های  دیگر را می دانند به طور معمول زبان ژاپنی را در ستون های عمودی از بالا به پایین مینویسند و چاپ می کنند خطوط ازگوشه سمت راست صفحه شروع میشود و بنابراین که کتاب های عادی معمولا از سمت راست باز میشود کتاب ها و نشریاتی که به موضوعاتی ویژه مثل مطالب علمی و فنی اختصاص دارند از این قاعده مثتثنی  هستند مطالب انها درخطوط افقی چاپ شده و از چپ به راست خوانده میشود امروزه نسبت به چاپ کتاب ها با خطوط افقی تمایل بیشتری وجود دارد این جور کتاب ها و نشریات مانند مشابه غربی آنها در سمت چپ باز میشود.

وام واژها

زبان ژاپنینه تنها واژگان بومی بسیار بلکه تعدادزیادی وام واژه دارد که اصل آنها چینی است بسیاری از وام واژه ها ی ژاپنی در حال حاضر چنان به بخشی از زبان روز مره تبدیل شده اند که به نظر نمی رسند از خارج ازژاپن منشا گرفته باشد تاپیر فرهنگی چینی در طی قرون چنان بوده است که بسیاری از واژه هایی که در بافت اندیشمندانه یا فلسفی به کار می روند ریشه چینی دارد در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ با ورود مفاهیم جدید از غرب غالبا برای ترجمه این مفاهیم از ترکیبات جدید کانجی ها استفاده شد این گونه واژه های ترکیبی بخشی مهمی از واژگان اندیشمندانه ایی را تشکیل می دهد که ژاپنی ها ی امروزی به کار میبرد .

افسون بر این وام واژه ها واژه های بسیاری که از انگلیسی و دیگر زبان های اروپایی به عاریت گفته شده اند به عاریت گرفته شده اند وجود دارد با این که ساخت واژه های نو ادامه دارد استفاده از واژه های غربی  به همان شکل هستند مثلا  کلمات volunteer, newscasterنیز متداول است در این واژه ها ژاپنی ها کلمات شبه انگلیسی مانند nighter  برای بازی های شبانه و salarymanبرای حقوق بگیر را هم ابداع کردند . این گرایش در سال های اخیر به شکل مشخصی  اقزایش یافته است .

زبان محترمانه و فخیم

ژاپنی هانظام کاملی  از زبان و محترمانه و فخیم به وجود آورده اند که  کی گو  نامیده میشود و برای نشان دادن احترام گوینده  نسبت به مخاطب به کار می رود این کار مستلزم به کار بردن چند سطر گفتار است و سخنگو حاذق  کیگو  برای اینکه درست از ادب را که مده نظر دارد به کار می برد طیف گسترده ایی از کلمات و اصطلاحات در اختیار دارد که واژه های مطلوب را میان آنها انتخاب نماید یک جمله ساده بسته به موقعیت گوینده نسبت به مخاطب به بیش از ۲۰ شیوه می توان بیان نمود تصمیم در مورد سطح مناسب کاربرد بیان مودبانه و فخیم می تواند بسیار دشوار باشد ترکیب پیچده ایی از عوامل مانند موقعیت اجتماعی ,مرتبه,سن,  جنس و حتی نطف هایی که سخن گو به مخاطب کرده یا دینی که برعهده مخاطب است موقعیت نسبی وی را تعیین می کند وقتی دونفر برای نخسین بار با هم ملافات می کنند از وابستگی های روحی یکدیگر اگاه نیستند و به نظر میرسد .

موقعیت اجتماعی مشابه ایی دارد یعنی تفاوت مشهودی در نحوی لباس پوشبدن یا طرز رفتار آن ها به چشم نمی خورد یک سطح میانه یا خنثی از زبان مورد استفاده قرار می گیرد به طور کلی زنان نسبت به مردان با استفاده از زبان فخیم و مودبانه تر و استفاده از آن گستر ده تری از شرایط گیرایش بیشتری دارند .

تبلحور یافتن با استفاده از کی گو به هیچ عنوان ساده نیست و برخی ژاپنی ها در این کار  نسبت به دیگران تبحر بیشتری دارند کلمات محترمانه و فخیم در بخش های مختلف گفتار مانند اسم ,صفت,  فعل, قید وجود دارد کلمات به اصطلاح فخیم وقتی به کار می رود که مخاطب یا چیزهایی که مستقیما با آن بودند مثل وابستگان خانه آمون متعلقات اشاره می شود .کلمات فروتنانه وجود دارد وقتی که کسی با عنوان سخن گو با خوب یا چیزهایی مربوط به خوب  اشاره می کند از آنها استفاده می نماید فاصله ایی که به وسیله این دو شیوه متفاوت ایجاد میشود درجه مناسب احترام با فرد مخاطب را بیان می نماید .

اسم ها

ژاپنی هااز نام خانوادگی و نام استفاده کرده و آنها را با همین ترتیب بیان می نمایند با این وجود روز نامه ها و مجلات انگلیسی در ژاپن معمولا اسامی را به ترتیب معمول از غربی نام و سپس نام خانوادگی را به کار می برد وقتی کسی مخاطب قرار میگیرد استفاده از پسوند سان معادل خانم,دوشیزه یا آقا پس از نام خانوادگی معمول است پسوند جان غالبا به نام کودکان و نام دوستان نزدیک اضافه میشود القاب دیگر مانند سن پیر برای معلم ,استاد و یا دکتر نیز به عنوان پسوند پس از نام خانوادگی به کار مبرود نام افراد وکانجی هایی که برای نوشتن انها به کار می رود به مناسبت یوم معنا تا تداعی گر شادمانی بودند و به امید آن برای یک کودک بخت و اقبال به همرا بیاورد انتخاب می شود .دولت ژاپن تعداد ۲۲۲۹ کانجی را برای اسفاده به عنوان نام قرار داده است .

 

واژه پردازها

سابقا تایپ زبان ژاپنی با ماشین تحریر های پر حجم و بزرگ انجام میشد در ۱۹۸۷ عرضه نخستین سیستم واژه پرداز ژاپنی برای فروش اغاز شد که تایپ زبان ژاپنی به شکل آوایی با استفاده از صفحه کلید را ممکن می سازد کلمات ژاپنی را می توان با استفاده از یک و دو خط کانا  با الفبای لاتین وارد واژه پرداز کرد نرم افزار تبدیل شده این کلمات در مواقع لزوم تبدیل می کند.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.